Architect A.J.Schilderman

Schilderman en de Amsterdamse School

“De Amsterdamse School” is een stijl in de Nederlandse architectuur, die een relatief korte bloeiperiode heeft gekend van 1910 tot 1930,

maar desondanks behoorlijk bekend is geraakt. Deze stijl heeft zich ontwikkeld vanuit een reactie op het als rationeel beleefde bouwen van H.P. Berlage, hoewel de Amsterdamse Schoolstijl ook enigszins schatplichtig is aan Berlage. Een groep jonge architecten, die allen werkten op het bureau van E. Cuypers te Amsterdam, begon gebouwen te ontwerpen in een meer expressieve en fantasievolle stijl. Bekende namen zijn: M. (Michel) de Klerk, J.M. (Jo) van der  Mey en P.L. (Piet) Kramer. Samen ontwierpen zij het Scheepvaarthuis in Amsterdam, 1912 - 1916, dat algemeen gezien wordt als het eerste in Amsterdamse Schoolstijl ontworpen gebouw. Het begrip “Amsterdamse School” werd voor het eerst gebruikt in een artikel in 1915 door J. Gratama, architect. Het Scheepvaarthuis in Amsterdam (1912-1916) ook wel 't Schip genoemd. Dit karakteristieke pand is ontworpen door Jo van der Mey in samenwerking met Piet Kramer en Michel de Klerk. Veel verschillende beeldende kunstenaars hebben meegewerkt aan de creatie van dit door versieringen opgeluisterde gebouw. Ieder onderdeel van exterieur en interieur, inclusief meubilair en stoffering is speciaal ontworpen en vervaardigd. Na dit project volgde binnen enkele jaren een tweede belangrijke mijlpaal in de Amsterdamse Schoolstijl de volkswoningbouw rond het Amsterdammer Spaarndammer-plantsoen. De Amsterdamse school kan gezien worden als een stijl met expressieve vormen, kleuren en een rijkdom aan versieringen. De stijl heeft evenveel bravoure als de woorden van De Klerk: ‘Het tintelend-nieuwe, sensationeel-schokkende, indrukwekkend imposante is wat het moderne heden ten dage kenmerkt’.
In de Amsterdamse Schoolstijl wordt het accent gelegd op de uiterlijke verschijningsvorm van een gebouw en minder op de functionaliteit ervan. Enkele kenmerken van de Amsterdamse schoolstijl zijn: het gebruik van bakstenen (daarmee staat deze stijl in een oude Hollandse traditie). In een gevel worden vaak verschillen soorten en kleuren bakstenen toegepast. Ook zien we verschillende soorten metselverbanden en voegwerk (vaak diepliggend). De gevels vertonen vaak welvingen en uitstulpingen, o.a. door het toepassen van ronde uitbouwen (torentjes). De ramen hebben vaak opvallende vormen, bijvoorbeeld schildvormig of de vorm van een trapezium of parabool. Ook zien we vaak horizontale roedeverdelingen. Er is veel aandacht voor details, ook in de vorm van versieringen d.m.v. sculpturen. Verder zien we vaak smeedijzeren versieringen (hekwerk) en gebruik van glas-in-loodramen. De hoekpanden of de gebouwen op het eind van een complex worden vaak extra benadrukt door een torenachtig element. Er zijn ook andere zogenaamde “hoekoplossingen”. De ingangen en trappenhuizen worden vaak benadrukt door een speciale vorm of decoraties in steen of smeedijzer.
De architecten van de Amsterdams School beperkten zich niet tot het ontwerpen van gebouwen. Ook interieurs en meubilering werden door hen ontworpen. Ook werd samengewerkt met kunstenaars op andere terreinen: beeldhouwers voor versieringen aan de gevels of bruggen (Hildo Krop); glazeniers voor het ontwerpen van glas-in-loodramen. Het begrip “Gesamtkunstwerk” wordt hiervoor gebruikt.
Vaak ontwierp men de directe omgeving als één geheel met het gebouw. Een fraai voorbeeld daarvan in Utrecht is de voormalige politiepost aan de Tolsteeg en de Tolsteegbrug door J.I. Planjer (1927).
De Amsterdamse Schoolstijl werd niet door iedereen gewaardeerd. Er was ook kritiek. Men vond o.a. dat het accent teveel op het uiterlijk van de gebouwen lag en te weinig op de functie. 

Openingstijden Historisch Centrum

maandag 09.00-12.00 en 13.30-17.00 uur
dinsdag 09.00-12.00 en 13.30-17.00 uur
woensdag Gesloten
donderdag 19.00-22.00 uur
vrijdag  09.00-12.00 uur

Contact

Historische Kring Haaksbergen
Markt 3 - Souterrain Gemeentehuis    
7481 HS  HAAKSBERGEN
Tel.: 053-5742374
E-mail: info@historischekringhaaksbergen.nl 

Bankrekeningen

Voor schenkingen en giften:
Rabobank: NL76RABO0324229917
ANBI-nr. 8056.08.837
Voor lidmaatschap en abonnement:
Ing: NL23INGB0002547699

Overige gegevens 

Kamer van Koophandel: 40073806
Fiscaal nummer: 8056.08.837
Statuten